Chuyển đến nội dung chính

RE: CUTIE HONEY - MỘT BẢN CHUYỂN THỂ ĐẦY MÀU SẮC (PHẦN 1)

PHẦN 1: CẢM NHẬN CỦA MÌNH VỀ RE: CUTIE HONEY VÀ NHỮNG THÔNG ĐIỆP CỦA NÓ

PHỤ NỮ CHIẾN ĐẤU VỚI PHỤ NỮ, PHỤ NỮ BẢO VỆ PHỤ NỮ, PHỤ NỮ TRANH GIÀNH PHỤ NỮ, VÀ PHỤ NỮ HÔN NHAU...

Re: Cutie Honey là một OVA 3 tập ra mắt vào năm 2004, dưới sự chỉ đạo của Anno Hideaki - vị đạo diễn thiên tài kiêm cha đẻ của Evangelion, dựa trên manga của Nagai Go.

Khi mình thử nhìn vào thông tin của một số staff của bộ phim thì kiểu...

- Đạo diễn chính: Anno Hideaki (cũng là đạo diễn của Neon Genesis Evangelion, Gunbuster)

- Đạo diễn OP: Imaishi Hiroyuki (cũng là đạo diễn của Gurren Lagann, Promare, Cyberpunk Edgerunners)

- Biên kịch: Nakashima Kazuki (cũng là biên kịch của Gurren Lagann, Promare, Crayon Shin-chan: Intense Battle! Robot Dad Strikes Back)

- Tác giả: Nagai Go (cũng là tác giả của Mazinger Z - bộ manga tiên phong cho thể loại mecha hiện đại)

Nên là khi xem phim, mình đã chuẩn bị tinh thần để thấy một con robot khổng lồ bất ngờ xuất hiện từ đâu đó 🐧, nhưng thứ mình nhận được lại là một cốt truyện sâu sắc và những thông điệp hết sức ý nghĩa.

Không thể tin được mấy ông lớn của dòng mecha này lại có thể nấu ra một anime ma pháp thiếu nữ hay đến thế.


I) Một số thông tin về tác phẩm

Một số thông tin về Re: Cutie Honey:

  • Nguyên tác: Nagai Go
  • Studio: Gainax, Toei Animation
  • Biên kịch: Nakashima Kazuki, Taki Koichi, Kasai Takeo
  • Đạo diễn chính: Anno Hideaki
  • Đạo diễn tập phim: Imaishi Hiroyuki, Masayuki, Ito Naoyuki
  • Công chiếu: 24/07/2004 - 20/01/2005
  • Tags: action, comedy, sci-fi, mahou shoujo, ecchi
  • Nội dung: Một tổ chức bí ẩn mang tên Panther Claw bắt đầu gây náo loạn ở Tokyo và khiến cảnh sát phải vất vả truy bắt. Cảnh sát càng thêm hoang mang trước sự xuất hiện của một "hiệp sĩ đường phố" trong trang phục cosplay, người đó đã ngăn chặn mọi âm mưu độc ác của Panther Claw trước khi biến mất không dấu tích. Cosplayer đó chính là Kisaragi Honey, thành tựu ra đời từ thí nghiệm xuất sắc của tiến sĩ Kisaragi quá cố. Cứ ngỡ là một bậc thầy cải trang, do Honey có thể thay đổi ngoại hình và trang phục của mình một cách kì diệu. Nhưng hoá ra chỉ cần ấn chiếc nút hình trái tim trên vòng cổ, cô ấy sẽ biến hình thành Cutie Honey - nữ chiến binh của tình yêu và công lý trong bộ trang phục thiếu vải và thanh kiếm sắc bén trên tay!
Trước đó, Anno Hideaki cũng đã cho ra mắt một phiên bản live-action của Cutie Honey vào 29/05/2004. Cốt truyện của bộ phim này và Re: Cutie Honey có liên quan đến nhau.

II) Về Cutie Honey

Cutie Honey là tên một manga của Nagai Go ra mắt vào năm 1973. Nội dung kể về một super android tên Kisaragi Honey chiến đấu chống lại tổ chức Panther Claw sau cái chết của cha cô. Cutie Honey là manga shounen đầu tiên với protagonist là nữ, và cũng là tác phẩm tiên phong cho motif "ma pháp thiếu nữ biến hình".


Trước Cutie Honey, những bộ anime ma pháp thiếu nữ không quá chú trọng vào cảnh biến hình. Nhưng kể từ khi Cutie Honey được phát sóng, phân cảnh nữ chính hô to "Honey Flash!" đi kèm với màn biến hình nóng bỏng đã tạo nên một sức ảnh hưởng rất to lớn đến các tác phẩm ma pháp thiếu nữ về sau (1).

Ý tưởng về Cutie Honey được Nagai Go lấy cảm hứng từ Bannai Tarao (1946), Warrior of Love Rainbowman (1972) và Honey West (1965) (2). Hơn hết, lí do cá nhân của tác giả để tạo nên bộ truyện này là ông mong muốn sẽ có một mẫu đồ chơi dạng búp bê thay đồ được sản xuất ăn theo tác phẩm để ông có thể mua và chơi. Do ngày còn bé ông đã không thể chơi búp bê thay đồ dù rất muốn, vì ông là con trai (3).
Theo như Nagai, bảy dạng biến hình của Honey được dựa trên một cuộc khảo sát về bảy nghề nghiệp con gái muốn làm nhất (4). Nếu như tác phẩm này được ra mắt ở ngày nay, chắc chắn nó sẽ gây ra không ít tranh cãi vì những cái fanservice ecchi quá đà của nó. Nhưng ở những năm 70, Cutie Honey được đông đảo khán giả nữ yêu thích (5).
Một trong những fan nữ của Cutie Honey là CLAMP. Đây là một trang trong Shinkyoku - doujinshi Devilman của CLAMP. Người ta cũng cho rằng Sailor Moon ảnh hưởng khá nhiều bởi Cutie Honey.

Trong thế giới của Cutie Honey, anh hùng là nữ, những tên trùm phản diện cũng là nữ, và đàn ông trở thành những tay thuộc hạ cấp thấp hoặc đối tượng cần được bảo vệ. Sự ra đời của Cutie Honey có thể được xem là "revolutionary", là khởi điểm cho những nhân vật nữ cường sắm vai chính sau này. Vậy nên, dù những tình tiết trong tác phẩm có lỗi thời ở ngày nay, với mình Cutie Honey vẫn rất tuyệt vời.

Ngoài Re: Cutie Honey, tác phẩm cũng có những phiên bản chuyển thể anime khác:
Cutie Honey (1973)

Shin Cutie Honey (1994)
Cutie Honey Flash (1997)

Re: Cutie Honey (2004)

Cutie Honey Universe (2018)
Art kỉ niệm 50 năm của Cutie Honey

Trừ bản Universe ra, những anime của franchise đều gắn liền với bản OP huyền thoại tên "Cutie Honey". Mình thấy bài này cứ như Trú Mưa của người Nhật vậy, họ ghép nó vào OP của rất nhiều bộ khác và các fandom cũng đem nó ra parody nữa.
(Nghĩ đến việc cái OP này và Gurren Lagann khiến mình không thể ngừng cười được 😭)
(Cả hai đều được đạo diễn bởi Anno Hideaki...)
(Cái này thì đầu tư ghê)

Mình chưa xem bản anime 1973 và 1997. Nhưng trong tất cả những phiên bản đã xem, mình thích Re: Cutie Honey nhất và thấy nó đỉnh nhất.

III) Cảm nhận chung của mình

Như tiêu đề bài viết, đây là một bản chuyển thể "đầy màu sắc" - cả về hình ảnh lẫn ý nghĩa. Phong cách sặc sỡ cùng artstyle mang hơi hướng cartoon của Gainax thật sự đi trước thời đại, khó mà tin bộ này từ 2004.

Điều mình yêu ở bộ anime này là những người làm ra nó thật sự đặt tâm huyết vào nó. Anno Hideaki vốn là một fan cứng của Nagai Go, bởi các tác phẩm của ông ấy đã truyền cảm hứng rất lớn đến Anno. Neon Genesis Evangelion được lấy cảm hứng từ Devilman, Mazinger Z và Maou Dante - những manga của Nagai Go. Anno cũng là fan của Cutie Honey từ thời còn bé (6).
Hồi bé hỏny khi đọc Cutie Honey, lớn lên làm phim chuyển thể cho waifu thời thơ ấu... Nó nghe vừa bái thiến vừa truyền cảm hứng kiểu gì ấy...

Tuy mình chưa xem Evangelion, nhưng mình có lẽ đã trở thành fan của Anno Hideaki sau khi xem Re: Cutie Honey. Vì mình cũng là một người rất hâm mộ Nagai Go, nên mình đã nhìn ra được vô số easter egg liên quan đến những tác phẩm khác của ông mà Anno đã cài cắm trong phim. Cái này mình sẽ dành ra một bài viết khác để "soi" nhé.

Bên cạnh đó, điều khiến Re: Cutie Honey trở thành phiên bản anime Cutie Honey mình thích nhất là những thông điệp mà nó truyền tải. Ý tưởng và cái sườn của cốt truyện được đề ra bởi Anno, nhưng Nakashima Kazuki là người diễn đạt nó theo một cách cực kì nhân văn.

Trong lúc tìm hiểu thêm về Nakashima Kazuki để viết bài, mình đã xem movie "Crayon Shin-chan: Intense Battle! Robo Dad Strikes Back" cũng do ông biên kịch. Bộ phim này lên án sự gia trưởng và anti-feminism. Vậy hoá ra những thông điệp hay ho về phụ nữ trong Re: Cutie Honey không phải do mình tưởng tượng ra từ thiên kiến.

Về những ẩn dụ sâu xa mà Anno Hideaki đã lồng ghép vào bộ phim, mình sẽ phân tích ở phần 2 và phần 3 nhé. Còn bây giờ mình sẽ nói về thông điệp bề mặt của nó.

III) "HEROINE" CÓ NGHĨA LÀ GÌ?

Mình xin phép nhắc lại một tí về hoàn cảnh ra đời của Cutie Honey:

Cutie Honey (1973) là một bộ manga được sáng tác bởi Nagai Go. Câu chuyện kể về một nữ người máy (android) tên Kisaragi Honey, với khả năng biến thân thành bất kì nhân dạng nào mình muốn, chiến đấu chống lại một tổ chức tội phạm tên Panther Claw. Ý tưởng của Cutie Honey có thể được xem như một cuộc "đảo chính" giữa lòng manga shounen thời đó: một nữ anh hùng chiến đấu với những nữ ác nhân, đàn ông chỉ vào vai thuộc hạ cấp thấp hoặc đối tượng cần được bảo vệ. Không chỉ vậy, Cutie Honey còn được xem là manga shounen đầu tiên với nhân vật nữ làm trung tâm (female protagonist). Cảnh biến hình nóng bỏng cùng với khẩu hiệu "Honey Flash!" mà Kisaragi Honey thực hiện đã truyền cảm hứng cho rất nhiều cho các tác phẩm mahou shoujo (ma pháp thiếu nữ) sau này.


Theo như Nagai Go, khoảng vào cuối những năm 60, người ta vẫn xem việc có nhân vật nữ trong manga shounen là một điều cấm kị. Trước khi Cutie Honey ra đời, manga của Nagai đã có rất nhiều những nhân vật nữ mạnh mẽ và nắm vai trò quan trọng trong câu chuyện. 

Và với câu chuyện của Cutie Honey, Nagai Go đã tiên phong trong việc mở rộng định nghĩa của "heroine" trong manga shounen: không chỉ là "người yêu của nam chính" mà còn là "nữ anh hùng". Kisaragi Honey được ông xây dựng thành một cô gái xinh đẹp thu hút cả nam lẫn nữ, một chiến binh mạnh mẽ không chùn bước trước kẻ thù, nhưng em cũng có những giây phút rất nghịch ngợm, tưng tửng và bi thương. Nagai viết cho Honey tự do tự tại hơn cả những nam anh hùng của ông. Em không bị ném cho một cái sứ mệnh cao cả nào đó rồi bị cưỡng ép phải làm tròn vai anh hùng cứu thế, em không bị định mệnh trói buộc hay ám ảnh với một người nào, em có toàn quyền được trở thành bất cứ thân phận gì mình muốn. Câu chuyện anh hùng của em có lẽ sẽ mãi không có hồi kết, vì em trẻ mãi và tràn trề sức sống. Trong khi bạn đồng hành của em thì già đi và có con, rồi con của họ lại trở thành đồng đội của Honey. Bạn đồng hành của em liên tục thay đổi qua các phần, còn em thì không thành thân với bất cứ ai, vĩnh viễn là nữ anh hùng trung tâm của câu chuyện. Nagai viết Honey thành một hình mẫu anh hùng mĩ mãn và lý tưởng, như một tượng đài với vẻ đẹp bất tử được trưng trong bảo tàng.

Nagai Go "đóng khung" Honey bằng "sự tự do". Còn Nakashima Kazuki lại "giải phóng" em bằng "sự ràng buộc".

Trong Re: Cutie Honey, nữ chính của chúng ta đánh mất đi vẻ đẹp hoàn hảo thường thấy. Em có những giây phút yếu lòng, những khoảnh khắc cô đơn thu mình lại, những lần ngồi thẫn thờ dưới vòi sen trong phòng tắm mà không biết phải làm gì. Khuôn mặt em méo xẹo vì tức giận, đôi mắt em đánh mất cái ánh nhìn lạc quan, em thất bại, em đau đớn, em phẫn nộ đến mất kiểm soát, và cái biểu cảm nhíu mày đến chạm mắt kèm với nụ cười nhếch một bên mép của em - thảy những thứ vô cùng đặc trưng của các nam anh hùng Dynamic Pro mà Nagai Go đã cắt giảm khỏi Honey nhằm tôn vinh cái sự hoàn mỹ của em - đã được Nakashima Kazuki trao lại cho em để em được "xấu xí", để em được "con người" hơn bao giờ hết.

Vào khoảnh khắc mình nhìn thấy biểu cảm này, mình nghĩ có lẽ mình sẽ thích Honey của Re: Cutie Honey nhất trong tất cả các phiên bản.

Và quả đúng như vậy. Cả ba tập phim đã không làm mình thất vọng. Re: Honey có thể nói là Honey được xây dựng tốt nhất, vượt xa cả nguyên tác.

Trước giờ, mình thường xem Honey như một đứa em gái, cho đến khi mình thấy được khoảnh khắc này của em. Cái nhíu mày chạm đến tận mắt, cùng với nụ cười nhếch một bên mép - một biểu cảm quá đặc trưng của các nhân vật Dynamic Pro - khiến mình thật sự bị hấp dẫn về mặt tính dục. Mình nhìn thấy trong em một sự "quyết liệt" của Nagare Ryoma, của Fudo Akira, của Kabuto Koji,... chính là cái sự "xấu xí" thường thấy của các nam anh hùng Dynamic Pro mà Nagai Go đã cắt giảm khỏi em để nâng cái sự "dễ thương" lên, nhằm biến em thành một hình tượng nữ anh hùng mỹ mãn.

"Có lúc ta là một tay kiếm cừ khôi, đôi khi ta là một nàng công chúa say ngủ, nhưng thân phận thật sự của ta là người cộng sự không thể nào chia cắt của Aki Natsuko... Chiến Binh Tình Yêu, Cutie Honey!". Cái câu nói này đã bao hàm cả ý nghĩa của phim rồi. "Có lúc ta là xx, đôi khi ta là oo, nhưng thân phận thật sự của ta là Chiến Binh Tình Yêu, Cutie Honey" vốn dĩ là câu cửa miệng đặc trưng của Honey. Nó thể hiện rằng em có thể trở thành bất cứ nhân dạng nào mà em muốn. Nhưng ở trong Re: Cutie Honey, em đã lựa chọn cho bản thân một "danh tính thật sự" khác đặt trước cái danh tính Chiến Binh Tình Yêu - đó là "cộng sự không thể nào chia cắt" với một người. Từ ngữ được em dùng là "aibou", tuy nó không mang sắc thái lãng mạn nhưng mang tính ràng buộc và độc nhất. (Và nếu như bạn đã xem hết phim thì có thể nói Honey và Natsuko canon luôn rồi 🐧). Em chẳng phải là bức tượng tỉ lệ vàng hoàn hảo không biết đến cô đơn, em là một con người khao khát tình yêu và muốn được dựa dẫm vào một ai đó.

Honey của nguyên tác manga là một sự đảo ngược motif "anh hùng cứu mĩ nhân". Thì ở Re: Cutie Honey, Honey vừa làm anh hùng giải cứu người khác, vừa vào vai nàng công chúa chờ được giải cứu. Dẫu cho em chọn làm nữ anh hùng hay làm bạn gái của một ai đó, thì em vẫn là nữ chính của cuộc đời mình. Giữa những nét nghĩa của "heroine", chọn một trong số đó hay tất cả đều không quan trọng, quan trọng nhất đó là lựa chọn của chính ta.


Phụ nữ lựa chọn làm "anh hùng" hay làm "mĩ nhân", hay là chọn lấy cả hai, đều tuyệt vời cả.


IV) "Vai diễn" của phụ nữ là không giới hạn

Nàng nhân vật chính của chúng ta vừa là nàng công chúa bị rồng canh giữ, vừa là người anh hùng tiêu diệt rồng. Như vậy cũng đã đủ để nói lên rằng: Phụ nữ có thể trở thành bất cứ vai trò nào mà họ muốn. Dẫu cho họ có chọn cầm kiếm hay cầm hoa, đó đều là những lựa chọn tuyệt đẹp của riêng họ.

Ngoài Honey ra, chúng ta còn có Natsuko - một nữ cảnh sát nghiêm nghị, cầu toàn và có chút đáng sợ. Tuy nhiên, cô cũng có những mặt rất nhạy cảm và đáng yêu.

Bà lão nhỏ thó này, cứ tưởng chỉ là một nhân viên quét dọn bình thường, hoá ra lại là một điệp viên từ thời Thế Chiến II, với lời nói có sức ảnh hưởng đến cả tổng thống Mỹ. Biệt danh của bà là Sweeper - kẻ dọn dẹp trong bóng tối, nhưng không chỉ có mỗi nét nghĩa đó, bà còn là một người rất đam mê việc quét dọn các toà nhà.


Trong nguyên tác của Cutie Honey, những nhân vật nam không hề đóng một vai trò to lớn (vì ý tưởng ban đầu của tác giả là "một thế giới nơi phụ nữ nắm quyền"). Nhưng ở Re: Cutie Honey, những tay sếp lớn và các chính trị gia đứng sau đều là đàn ông. Mình nghĩ việc này cũng nhằm thể hiện sự "ngoài cuộc" và "không làm gì" của những người đàn ông đó. Vì như chúng ta đã thấy: tội phạm, cảnh sát trưởng, phản diện, anh hùng, người hỗ trợ anh hùng,... hầu hết đều là phụ nữ. Họ phải xử lý những vấn đề do đàn ông tạo ra :v

Cái kết của Re: Cutie Honey thật sự đẹp. Natsuko không còn phải nghe phàn nàn từ mấy lão cấp trên vô trách nhiệm, Honey thoát khỏi môi trường công sở bị đồng nghiệp bắt nạt. Hai người phụ nữ (lesbian) cùng nhau mở một văn phòng thám tử, nhà của họ cũng sát bên nhau. Bà lão (cũng là lesbian) trở thành nhân viên của văn phòng.

Một bộ anime kể về lét biên vượt qua khủng hoảng hiện sinh và sống cùng nhau 🐧

Ở phần 2, mình sẽ phân tích Re: Cutie Honey dưới khung lý thuyết phân tâm học nhé~


NGUỒN THAM KHẢO
1) https://anime.stackexchange.com/questions/21054/what-was-the-first-magical-girl-transformation-scene
2) _http://mazingerz.com/HONEY/GO-SAID.html
_https://web.archive.org/web/20030605003218/http://japanhero.com/profiles/cutey_honey_profileL.htm
_Cutie Honey: The Classic Collection
3,4,5) Nagai Go's Vintage Manga Museum
6) https://ryokira.blogspot.com/2025/01/nguoi-phong-van-cho-hoi-trai-nghiem-au.html?m=1

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

DEVILMAN SERIES

TÊN CỦA AKIRA VÀ RYO. Ý NGHĨA CÁI KẾT CỦA VIOLENCE JACK

RYO CÓ THẬT SỰ YÊU AKIRA KHÔNG, HAY CHỈ XEM LÀ BẠN? VÌ CƠ THỂ SATAN LÀ LƯỠNG TÍNH, NÊN NẾU LÀ YÊU, TỨC LÀ CHỈ CÓ MỖI PHẦN NỮ HẤP DẪN VỚI AKIRA THÔI?