CHÚT SUY NGHĨ LAN MAN VỀ ONESHOT "GAME OVER" CỦA TÁC GIẢ GỪNG

 

"Cái chết của tác giả" là một lý thuyết văn học sinh ra từ bài luận cùng tên của nhà phê bình Roland Barthes vào năm 1967. Hiểu một cách đơn giản đó là tác giả không phải là Chúa, lời của tác giả không phải thánh chỉ trời ban cấm cãi. Khi một tác phẩm đến tay độc giả, độc giả có toàn quyền hiểu nó theo thế giới quan của họ và diễn giải lại nó theo một cách hoàn toàn ngược lại với tác giả.

Đó là lí do vì sao chúng ta có văn hoá fandom - nơi một cái chi tiết canon có thể đẻ ra hàng nghìn giả thuyết và headcanon khác nhau. Bên cạnh đó còn có văn hoá shipping "bẻ cong uốn thẳng" nhân vật tùy ý fan muốn, và những tiểu thuyết do fan sáng tác gắn cho nhân vật những cái trait cực kì OOC so với thiết lập nguyên bản.

Với những franchise nổi tiếng, thì việc một người từ fan trở thành tác giả cho một phiên bản phái sinh/chuyển thể official của franchise đó là một điều rất hiển nhiên. Lấy ví dụ như Nagare Ryoma, khi mà cách diễn giải của nhóm biên kịch anime "Change!! Getter Robo: Sekai Saigo no Hi" nó quá hay và khiến nhân vật này cũng như franchise trở nên nổi tiếng, người ta dần dần xem hình mẫu của Change Ryoma mới là "Ryoma chính gốc" thay vì Nagare Ryoma do Ishikawa Ken viết. Vì tôi là người dịch manga bộ này (mặc dù chỉ mới vài chap), tôi có thể khẳng định rằng Saga Ryoma không phải là kiểu người cục súc và hoang dã như Change Ryoma thể hiện. Tuy nhiên, hình mẫu của Change Ryoma lại được đông đảo fan yêu thích đến mức phiên bản Ryoma của anime "New Getter Robo" cũng trở nên cục súc và hoang dã giống anh ta hơn là Ryoma chính gốc của Ishikawa Ken.

Vậy nên, việc độc giả hiểu trái ý tác giả hoàn toàn không phải lỗi của họ. Nếu đặt trường hợp là văn bản chữ (chưa đến mức gọi là tác phẩm) mà người đọc đọc hiểu lệch khỏi trọng tâm vấn đề thì còn có thể là lỗi do họ (đó là lí do tại sao kì thi môn Ngữ Văn luôn có phần đọc hiểu văn bản), nhưng với phương thức kể chuyện bằng hình ảnh như manga và anime, thì một cái khung truyện cũng có thể là tiền đề cho 7749 cái drama tranh luận. Hai trang kết của Devilman có người hiểu thành thông điệp phản chiến đúng như ý tác giả, nhưng cũng có người hiểu rằng đấy là khung cảnh các thiên thần giáng thế để ban phước cho tình yêu, hoặc cũng có người chọn hiểu rằng... tác giả chơi đớ nên mới vẽ ra được cảnh đó!

Tôi nghĩ giới tác giả truyện tranh Việt nên tìm hiểu thêm về văn hóa fandom (tệp khán giả Việt đa số cũng là dân đu manga - anime), cũng như những case thực tế đã xảy ra bên giới mangaka Nhật để rút kinh nghiệm trong tương lai.

- Vụ việc một tác giả Nhật sai lầm khi tạo ra một tác phẩm để rồi bị tẩy chay toàn quốc, nhưng sau đó vẫn tiếp tục với nghề và trở thành một cây đại thụ có ảnh hưởng vô cùng to lớn đến cả giới manga - anime là điều hoàn toàn có thật.

- Tác giả của Mushoku Tensei lựa đúng lúc cơn bão phốt NXB Shogakukan nổ ra để đăng một phát ngôn gây tranh cãi lên MXH và sau đó phải lên bài xin lỗi.

- Tatsuki Fujimoto vốn đã nổi tiếng với những bộ truyện chất lượng và mang tính điện ảnh cao từ trước, nhưng khi tung ra cái kết của Chainsaw Man thì vẫn bị đông đảo fan chửi.

- Cái kết của Kaze Hikaru gây bất mãn cho phần lớn người đọc, tác giả thì lại bảo rằng vài chục năm nữa hãy quay lại đọc để hiểu ra, trong khi lứa độc giả bộ này có rất nhiều người đã ở độ tuổi trung niên.

Có ví dụ về việc tác giả khác diễn giải lại nhân vật theo cách ngầu hơn và hợp thị hiếu fan hơn tác giả gốc, thì hôm cũng có ví dụ ngược lại: tác giả khác diễn giải lại nhân vật theo cách "thoái hoá" hơn so với tác giả gốc.

Đó là Kabuto Koji trong phiên bản manga Mazinger Z của Ota Gosaku.

(Khung đen là bản của Ota Gosaku, khung đỏ là bản gốc của Nagai Go.)

Mở đầu manga Mazinger Z của Nagai Go là cảnh Koji làm bữa sáng cho ông và em trai của mình. Trong khi đó, theo lời của Sayaka trong bản của Ota Gosaku, thì Koji dường như còn không biết rán trứng. Xuyên suốt phiên bản này cũng không thấy Koji nấu ăn lần nào.

Phòng của Ota Koji như một bãi rác đúng nghĩa. Cộng với lời Sayaka nói ở trên và chi tiết ăn mì ly ở trang này, thì chắc là không biết nấu ăn thật :))) Đã vậy Ota còn chả ngại nói cái phòng của Koji cũng bẩn y hệt như phòng ổng. OK vậy ta có thể nói Koji phiên bản này là self-insert của Ota Gosaku 👌🏻

Nhìn sang Nagai Koji, phòng ốc sạch sẽ ngăn nắp. Và theo như lời cậu em, Koji đóng vai trò như một người mẹ. Đó là bởi vì sau khi cha mẹ của cả hai mất, Koji là người đảm nhận công việc nấu nướng trong gia đình.

Ota Koji suốt ngày chê bai và nói xấu thẳng mặt bạn gái mình. Đến cả mà Sayaka dạy Koji cách điều khiển Aphrodite A (robot của cô ấy), thì vẫn bị kêu câm mồm mày chỉ nên làm một đứa con gái ngoan ngoãn ngồi yên đó và cổ vũ cho tao thôi 🙏🏻

Trong khi đó, mối quan hệ giữa Nagai Koji và Sayaka được khắc họa như một cặp đôi ngọt ngào đúng nghĩa. Những phân cảnh lovey-dovey giữa cả hai nhiều đếm không xuể. Một trong những chi tiết mình thấy đáng yêu nhất đó là Koji đã nghĩ đến ý định viết thư tình cho Sayaka dù chưa viết bao giờ.

Thậm chí, Ota Gosaku còn tạo thêm một nhân vật nữ tên là Misato để cho Koji có cơ hội hai tay hai em 🫩

Đoạn này do kẻ địch nên đầu óc của Ota Koji trở nên khùng điên mất kiểm soát. Mặc dù biết đấy không phải lỗi của Koji, nhưng nói chung là nhìn vẫn bôi bác vl 🥴

Trung bình ecchi joke của truyện ngày xưa Ota Koji sờ ngực của Misato và Sayaka xong chê ngực Sayaka lép, đã vậy còn bạo lực với mình thay vì chỉ hét lên như Misato????

"Phải biết tôn trọng phụ nữ chứ!" - Kabuto Koji của Nagai Go.

Tuy nhiên, thật ra thì Nagai Go cũng có vẽ ecchi joke giữa Koji với Sayaka chứ không phải không. Nhưng cái cảnh này nó nằm ở Great Mazinger (sequel của Mazinger Z), lúc này cả hai đã chính thức là người yêu nhau một thời gian rồi nên giỡn kiểu này (tuy vô duyên nhưng vẫn) còn tạm chấp nhận được. Còn Misato thì chỉ là một cô gái mới quen biết không lâu :v

Bựa nhất là cái này cơ. Original Mazinger Z của Nagai Go mở đầu với cảnh Koji đứng nấu ăn cho gia đình, khi được ông khen thì còn nói đấy là công việc của mình nên giỏi là chuyện đương nhiên. Sau này còn có cảnh đeo tạp dề làm bánh cho bạn gái.

Và ừ, Ota Koji tán thành với quan điểm "Nấu ăn là việc của phụ nữ", suốt ngày kêu Sayaka nhìn Misato mà học tập. Thậm chí còn có vẻ lowkey đồng ý với câu "Phu nữ thì nên ở trong bếp" (?).

Ota Gosaku còn rảnh đến mức đưa vào hẳn một bài hát để Sayaka tự slander chính mình =))) Anti Sayaka mạnh nhất.

Bên trái là manga Mazinger Z gốc (1973) của Nagai Go. Bên phải là bản vẽ lại trong Gekiman! Mazinger Z no Shou (2014).

Bản vẽ lại thì có lược bỏ và chỉnh sửa kha khá cảnh. Tuy vậy, Nagai vẫn không bỏ cảnh Koji đứng nấu ăn cho gia đình ở đầu truyện. Đã vậy còn sửa thoại từ Koji đảm nhận việc nấu nướng -> Koji đảm nhận công việc nhà nói chung. Hơn hết còn vẽ thành mặc áo ba lỗ đeo tạp dề để fanservice 🐧